Ksero dowodów osobistych w banku – czy dozwolone?

20.09.2019 1 minuta na przeczytanie artykułu
Akademia Bezpieczeństwa Ekonomiczno-Prawnego

Celem dowodu osobistego jest przede wszystkim możliwość identyfikacji konkretnej osoby. Dokument ten, jeżeli znalazłby się w niepowołanych rękach, może przysporzyć nam nadprogramowych wrażeń w postaci niechcianych kredytów.

Dlatego też ustawodawca określił, że nielegalne jest wykonywanie kopii dowodów tożsamości (lub też innych dokumentów publicznych) przez podmioty do tego wyraźnie nieuprawnione. Zgodnie bowiem z art. 58 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych (Dz.U. 2019 poz. 53 z późn. zm.) „kto wytwarza, oferuje, zbywa lub przechowuje w celu zbycia replikę dokumentu publicznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Ustalenie więc, czy banki posiadają możliwość kopiowania naszych dowodów tożsamości jest niezwykle ważna, gdyż dotychczas instytucje te powszechnie praktykowały gromadzenie kopii dokumentów publicznych swoich klientów. Praktyka wynikała ta z uprzednio powszechnie stosowanej interpretacji przepisu art. 112b ustawy Prawo Bankowe (Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939 z późn. zm.), który stanowi, że: „banki mogą przetwarzać dla celów prowadzonej działalności bankowej informacje zawarte w dokumentach tożsamości osób fizycznych”.

Przepis ten nie jest jednak tak jednoznaczny, jak chcą go widzieć banki. Od wprowadzenia RODO (tj. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE) petenci banków otrzymali skuteczną broń w walce z tą praktyką.

Jak zostało to wyjaśnione komunikacie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) z dnia 11 lipca 2019 r.: „bank nie może wykonać kserokopii i skanów dowodów osobistych klientów, żeby np. założyć konto bankowe czy zbadać zdolność kredytową klienta. W takiej sytuacji wystarczy spisanie danych z dokumentów tożsamości”. W cytowanej opinii wyraźnie podkreślono, że przepis art. 112b Prawa Bankowego nie może stanowić podstawy do sporządzania kopii dowodów tożsamości, gdyż przepis ten zezwala jedynie na przetwarzanie informacji zawartych na dowodach dla celów prowadzonej działalności bankowej. Przy dokonywaniu zwykłych czynności, bankom powinno więc wystarczyć spisanie informacji z dowodów.

Prezes UODO wskazał równocześnie, że banki mogą powielać dowody tożsamości ale wyłącznie w sytuacjach określonych przepisami ustawy. Jako przykład takiego wyjątku wskazano ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (Dz.U. 2018 poz. 723 z późn. zm., dalej jako: „UPPPoFT”). Nie może to być jednak czynność automatyczna. Jak zaznaczono w Komunikacie Prezesa UODO „za każdym razem, gdy bank na podstawie art. 34 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmowi zamierza skopiować dokument tożsamości, to decyzje o tym powinien poprzedzić analizą i zweryfikowaniem czy rzeczywiście taka czynność jest niezbędna, zgodnie z zasadami celowości i minimalizacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit b i c RODO, czyli ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych”.

 

Mec. Tomasz Gołembiewski

Współfinansowane ze środków Fundacji PZU

Program dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2018