Kto może otrzymać lokal socjalny w przypadku eksmisji?

15.09.2019 2 minuty na przeczytanie artykułu
Akademia Bezpieczeństwa Ekonomiczno-Prawnego

Zwłoka z zapłatą czynszu są najczęstszą przyczyną wypowiedzenia umowy najmu mieszkania. Według danych GUS jeszcze dwa lata temu jedno gospodarstwo domowe było obciążone długiem średniej wysokości 5,5 tys. zł, teraz jest to już 10,7 tys. zł. Nic zatem dziwnego, że w sądach toczy się coraz więcej spraw o eksmisję. Warto więc sprawdzić komu przysługuje prawo do lokalu socjalnego.

Kiedy można wypowiedzieć umowę najmu?

Jak to już zostało wspomniane powyżej najczęstszą przyczyną rozwiązania stosunku najmu jest zaległość z zapłatą czynszu. Zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2001 nr 71 poz. 733) musi ona wynosić co najmniej 3 pełne okresy płatności. Właściciel musi jednak uprzedzić wcześniej najemcę pisemnie o zamiarze wypowiedzenia umowy oraz wyznaczyć mu dodatkowy, miesięczny termin do zapłaty zaległych należności.

Regularne płaceni czynszu nie zawsze jednak zapewni nam pewności mieszkania. Właściciel lokalu może bowiem wypowiedzieć lokatorowi umowę najmu w przypadku, gdy ten mimo pisemnego upomnienia używa lokalu w sposób sprzeczny z umową lub niezgodnie z jego przeznaczeniem lub zaniedbuje swoje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, lub niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali. Mówiąc prościej – niesforny lokator również może zostać pozbawiony umowy najmu, a w dalszej kolejności dachu nad głową.

Kolejną sytuacją przewidzianą w ustawie jest wynajęcie, podnajem lub oddanie do bezpłatnego używania lokalu lub jego części bez pisemnej zgody właściciela. Warto zatem za każdym razem zwrócić uwagę czy w umowie najmu znajduje się zapis, który umożliwi przyjęcie nam pod dach naszego znajomego czy członka rodziny. Chodzi tutaj oczywiście o jego dłuższe zamieszkiwanie, a nie jednorazowe „przenocowanie”.

Wypowiedziano umowę najmu. Co teraz?

W takim przypadku właściciel lokalu może żądać, aby osoba zajmująca takie mieszkanie je opuściła i zabrała wszystkie swoje rzeczy. Jeżeli w dalszym ciągu nie przyniesie to skutku wtedy będzie mógł wystąpić na drogę sądową składając pozew o eksmisje.

W postępowaniu o opuszczenie i opróżnienie lokalu sąd bada czy osoba ma tytuł prawny do lokalu (np. ważną umowę najmu). Zapłata czynszu już po wniesieniu pozwu nie będzie więc prowadziła do jego oddalenia. Uiszczenie owej opłaty nie powoduje bowiem przywrócenia tytułu prawnego, lecz daje możliwość wnioskowania do właściciela o zawarcie nowej umowy najmu.

Komu przysługuje prawo do lokalu socjalnego?

W przypadku uwzględnienia pozwu sąd w wyroku eksmisyjnym ma obowiązek orzec czy osobie eksmitowanej przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Przy ustalaniu powyższego uprawnienia sąd będzie brał pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu oraz szczególną sytuację materialną i rodzinną.

W ustawie przewidziano jednak krąg osób wobec, których obowiązkowe jest orzeczenie owego prawa (o ile nie mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany). Należą do nich:

– kobiety w ciąży.

– małoletni (osoba, która nie ukończyła jeszcze 18 lat),

– niepełnosprawni, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej lub ubezwłasnowolnieni oraz sprawujący nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą.

– obłożnie chorzy,

– emeryci i renciści spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,

– osoby posiadające status bezrobotnego (można to wykazać stosownym zaświadczeniem z urzędu pracy),

– osoby spełniające przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały (dotyczyć to może np. osób znajdujących się w niedostatku).

Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

Jeżeli sąd dojdzie do wniosku, że eksmitowana osoba spełnia warunki do otrzymania lokalu socjalnego to wstrzyma wykonanie opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Oznacza to, że do tego czasu osoby te nie mają obowiązku opuszczać mieszkania.

Adam Walas

Współfinansowane ze środków Fundacji PZU

Program dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2018